Szok kulturowy cz. I: Święta Bożego Narodzenia w Irlandii
I w ogóle jak to, robić wszystko w Wigilię, jaki obiad w Boże Narodzenie, czemu nikt tu nie obchodzi Wigilii? I dlaczego wszyscy mnie pytają o obchodzenie Wigilii, o karpia, czemu to, co dla mnie normalne, domowe i tradycyjne, w Irlandii jest traktowane jak egzotyka?
Jak pewnie większość z Was, wychowano mnie w tradycji katolickiej - dwanaście potraw na Wigilię, kolacja wigilijna, święcenie jaj, żurek na Wielkanoc, rezurekcja, itd., itp. Mimo to, jakoś nigdy nie udało mi się uwierzyć, w związku z czym zostałam ateistką. Ktoś mnie kiedyś zapytał, czy jako osoba niewierząca, obchodzę Wigilię. Szczerze mówiąc, raz obchodzę, pięć razy nie, jak się zastanowiłam, to doszłam do wniosku, że zawsze ją obchodzę, ale w zależności od tego, gdzie jestem, na różne sposoby - najczęściej po swojemu. Mimo to lubię polskie zwyczaje, które tak naprawdę wywodzą się z dawnych obrzędów słowiańskich. No dobra, ale co to ma do irlandzkich świąt?
Ma to, że wychowana w katolicyźmie, byłam pewna, że katolicy w innym kraju obchodzą święta tak samo - również stawiają na stole dwanaście potraw, może niekoniecznie takich samych jak nasze, ale chociaż trochę podobnych, że zasiadają do kolacji w Wigilię z pierwszą gwiazdką i obchodzą Mikołajki.
W 2013 Tomasz kupił mi groupon na lekcję gotowania w zamku na półwyspie Howth i wtedy przeżyłam chyba największy szok kulturowy do tej pory.
Prowadząca, oprócz innych herezji, wygłosiła m. in. następujące zdania:
"przecież nikt nie wyobraża sobie świąt bez Pavlovej"
"indyk w bekonie jest obowiązkowym daniem na świątecznym stole"
"wszystko można przygotować w Wigilię, żeby móc zasiąść do stołu w Boże Narodzenie".
Coooooo? Indyk? Kojarzył mi się jedynie z amerykańskim Świętem Dziękczynienia. Pavlova? Uwielbiam, ale Wigilia bez sernika, makowca i kutii? I w ogóle jak to, robić wszystko w Wigilię, jaki obiad w Boże Narodzenie, czemu nikt tu nie obchodzi Wigilii? I dlaczego wszyscy mnie pytają o obchodzenie Wigilii, o karpia, czemu to, co dla mnie normalne, domowe i tradycyjne, w Irlandii jest traktowane jak egzotyka?
Wszystkie te pytania przewijały się w mojej głowie, gdy dziesiąta z kolei osoba pytała mnie o polskie święta. Odpowiadałam, opowiadałam, aż w końcu sama się zainteresowałam, ile z tego, co wydawało mi się katolickie, jest tak naprawdę staropolskie i słowiańskie. Po wycieczkach na różne portale, dowiedziałam się, że zanim w polskich domach zaczęto stawiać choinkę, to albo stawiano snop siana w kącie albo wieszano tzw. podłaźniczkę, czyli czubek drzewa sosnowego, że wieszano na niej jabłka, orzechy i ciastka jako symbole zdrowia i bogactwa, że puste miejsce przy stole Słowianie zostawiali dla dusz tych, którzy odeszli. Przestałam się zastanawiać, czy obchodzenie Wigilii dla ateistki ma sens, przecież kościół całymi garściami czerpał z wierzeń starszych od niego, więc dlaczego ja mam nie tworzyć swoich własnych tradycji?
Mój irlandzki szok kulturowy zaowocował większym zainteresowaniem moją własną tradycją i pochodzeniem. A jak już zaczęłam szukać i dowiadywać się coraz więcej, to hiszpańska Wigilia z ośmiornicą i obchodzona gdzieś o północy w ogóle mnie nie zdziwiła, ale to jest opowieść na zupełnie inny post.